T24 Dış Haberler
ABD’nin, Danimarka’ya bağlı özerk bölge Grönland’daki askeri varlığını genişletmek için Kopenhag yönetimiyle düzenli görüşmeler yürüttüğü bildirildi.
BBC’nin görüşmelere yakın yetkililere dayandırdığı haberine göre, Washington yönetimi Grönland’ın güneyinde üç yeni askeri üs açmayı değerlendiriyor. Görüşmelerin son aylarda ilerleme kaydettiği ancak taraflar arasında henüz resmi bir anlaşmaya varılmadığı belirtildi.
Beyaz Saray, ABD’nin Grönland ve Danimarka ile üst düzey temaslar yürüttüğünü doğruladı ancak müzakerelerin ayrıntılarına ilişkin açıklama yapmadı. Bir Beyaz Saray yetkilisi, görüşmelerin “doğru yönde ilerlediği” konusunda iyimser olduklarını söyledi.
Danimarka Dışişleri Bakanlığı da ABD ile diplomatik temasların sürdüğünü belirterek, “ABD ile devam eden bir diplomatik süreç var. Bakanlık şu aşamada daha fazla ayrıntıya girmeyecek” açıklamasını yaptı.
Habere göre ABD’li yetkililer, kurulması planlanan yeni üslerin ABD egemenlik alanı olarak tanımlanabileceği bir formül üzerinde duruyor. Üslerin, Grönland’ın güneyinde yer alması ve özellikle Rusya ile Çin’in Kuzey Atlantik’teki deniz faaliyetlerinin izlenmesine odaklanması bekleniyor.
Söz konusu üslerin, Grönland, İzlanda ve Birleşik Krallık arasındaki stratejik deniz hattı olarak bilinen GIUK Geçidi’ndeki hareketliliği takip etmek için kullanılabileceği ifade edildi.
Yeni üslerden birinin, daha önce ABD askeri üssüne ev sahipliği yapan ve küçük bir havalimanının bulunduğu Narsarsuaq bölgesinde kurulmasının gündemde olduğu aktarıldı. Diğer üslerin de mevcut havaalanı veya liman altyapısına sahip bölgelerde konumlandırılabileceği değerlendiriliyor.
ABD’nin halihazırda Grönland’da bir askeri üssü bulunuyor. Grönland’ın kuzeybatısındaki Pituffik Uzay Üssü, NORAD için füze izleme faaliyetleri yürütüyor ancak deniz gözetimi için tasarlanmış bir üs olarak kullanılmıyor.
Görüşmelerin, ABD Dışişleri Bakanlığı’ndan üst düzey yetkili Michael Needham tarafından yürütüldüğü belirtildi. Needham’ın, ABD’nin Grönland’daki askeri hedeflerini karşılayacak ancak Danimarka’nın egemenlik hassasiyetlerini de gözeten bir anlaşma zemini oluşturmaya çalıştığı kaydedildi.
ABD Başkanı Donald Trump, ocak ayında yaptığı açıklamada ABD’nin Grönland’a “sahip olması” gerektiğini savunmuş, bunun “kolay yolla” ya da “zor yolla” gerçekleşebileceğini söylemişti. Trump’ın bu çıkışı, NATO müttefiki Danimarka ile diplomatik gerilime yol açmıştı.
Ancak habere göre, Washington görüşmelerde Grönland’ın kontrolünü ele geçirme seçeneğini gündeme getirmedi. Danimarka ve NATO, daha önce Grönland’ın zorla ele geçirilmesi ihtimalini kesin bir dille reddetmişti.
ABD ile Danimarka arasındaki müzakerelerin, iki ülke arasında 1951’de imzalanan güvenlik anlaşması çerçevesinde yürütüldüğü ifade edildi. Söz konusu anlaşma, ABD’ye Grönland’daki askeri faaliyetlerini genişletme konusunda geniş yetkiler tanıyor ancak bu tür adımlar için Danimarka hükümetinin onayı gerekiyor.
